Onderwatereilanden voor een afgesloten rivierarm
De Ossenwaard is een schiereiland in de gemeente Vijfherenlanden, vlak naast het sluis- en stuwcomplex Hagestein bij Tull en 't Waal. Toen dit complex in de jaren '60 werd aangelegd, verschoof de Ossenwaard naar de noordoever van de Lek en raakte de oude rivierarm afgesloten. De natuur die bij een levende rivier hoort, zoals waterplanten, vissen en waterinsecten zijn ook in hoge mate uit de rivier verdwenen. Rijkswaterstaat wil daar in de Ossenwaard verandering in brengen.
Omdat de grote scheepvaart niet in de oude rivierarm vaart, was er op deze plek langs de rivier ruimte voor andere oplossingen. Gerwin Verdoold, omgevingsmanager bij Rijkswaterstaat: "Voor de riviernatuur zijn in hoge mate ondieptes nodig. Plekken waar bijvoorbeeld het water sneller opwarmt en daardoor belangrijk zijn voor allerlei waterinsecten en jonge vissen. In de oude riverarm is ruimte om door middel van onderwatereilanden een grote variatie aan (on)dieptes te creëren.” Zo ontstaat er voor de rivernatuur een belangrijk leefgebied.
Wat komt er kijken bij zo'n vergunning?
Een vergunningsaanvraag indienen klinkt misschien als een administratieve stap, maar er gaat veel aan vooraf. Voordat Rijkswaterstaat ook maar één schop in de grond kan steken, moet er veel onderzocht en afgestemd worden. Bijvoorbeeld met grondeigenaren en belangengroepen over hun eisen en wensen en met andere overheden over beleid en regelgeving in het gebied. Op basis hiervan is onderzoek nodig naar onder andere de aanwezigheid van beschermde dieren en planten, cultuurhistorische en archeologische waarden en worden modelstudies uitgevoerd naar de invloed op bijvoorbeeld de bescherming tegen hoogwater of in de invloed op het grondwater. Gerwin: “Maar dit is de eerste stap. Vervolgens moeten de resultaten van deze onderzoeken beoordeeld worden. Soms zijn negatieve effecten niet toegestaan en moet het project zich hierop gaan aanpassen. Het vergunningsproces en het ontwerp beïnvloeden elkaar voortdurend en dat maakt het ook tijdrovend.”
Gedurende het hele ontwerpproces zijn omwonenden, grondeigenaren, belangengroepen en overheden meegenomen en geïnformeerd. Ook over het uiteindelijke ontwerp waarvoor Rijkswaterstaat de vergunningen aanvraagt. “Mensen wonen, recreëren en werken daar. Die hebben er ook belang bij. De kunst is om ook die belangen samen te brengen in één goed ontwerp”, vertelt Gerwin.
Voorlopig Ontwerp Ossenwaard
Eén doel, twee vergunningen
Voor de Ossenwaard worden twee vergunningen aangevraagd: één bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en één bij de gemeenten Vijfheerenlanden en Houten. Op 18 mei werd de eerste vergunning, die van de ILT, gepubliceerd. Vanaf dat moment hebben belanghebbenden zes weken de tijd om te reageren. Hélène Jansen, vergunningscoördinator bij het KRW-project Oost-Nederland: “Via de Staatscourant kan iedereen kennis nemen van de vergunning en indien gewenst reageren.”
Zijn er geen bezwaren, of zijn die afgehandeld, dan is de vergunning onherroepelijk en kunnen de werkzaamheden beginnen. Die staan naar verwachting gepland voor 2027.
Lees meer over de Ossenwaard op de projectpagina.