Rogier Scholten werkt al zeventien jaar bij Boskalis Nederland en is projectleider realisatie op de dijkversterking. Samen met het realisatieteam zorgt hij dat de uitvoering soepel verloopt: planning, materieelinzet, grondstromen, veiligheid, afspraken met leveranciers. “Mijn aandacht gaat vooral naar of alles vooraf zo goed mogelijk geregeld is, zodat we tijdens de uitvoering zo min mogelijk verstoring hebben."
Rogier Scholten op het werkterrein van de dijkversterking
Van eigen plan naar elkaars plan
Zowel IJsselwerken als het KRW-project van Rijkswaterstaat voeren grond, klei en damwanden zoveel mogelijk via het water aan en af, om het lokale wegennet te ontzien. Daarvoor zijn loswallen in de uiterwaarden nodig, speciale plekken waar schepen kunnen laden en lossen. Langs de IJssel is echter maar beperkt ruimte voor dergelijke loswallen. Ze mogen niet te dicht bij elkaar liggen om de scheepvaart niet te belemmeren. Hierdoor kwamen beide projecten letterlijk in elkaars vaarwater.
In plaats van dat als een hindernis te zien, gingen de teams met elkaar om tafel. “We zijn er allebei open ingegaan: dit zijn de kaarten, we houden ze niet voor de borst,” zegt Rogier. Het resultaat: beide projecten onderzoeken nu of ze dezelfde bouwwegen en dezelfde loswalen kunnen gebruiken, op andere momenten of in andere ploegen. En er wordt onderzocht of grond die bij het ene project vrijkomt, kan worden gebruikt op het andere. “Zo zoek je naar de oplossing waarbij je op maatschappelijk niveau het beste doet voor alle partijen.”
Twee contracten, dezelfde ecologische waarden
De samenwerking gaat verder dan bouwlogistiek. Ook ecologen van beide projecten zoeken elkaar op. Want allebei hebben ze te maken met beschermde soorten, die afhankelijk zijn van foerageergebied langs de IJssel. “We mogen, en willen, niet tegelijkertijd de dieren verstoren. Daarover hebben we contact: hoe pakken zij dat aan, en hoe voeren wij ons werk zo uit dat de natuur er zo min mogelijk last van heeft?”
Een uitzondering die verschil maakt
Bij Paddenpol, nabij het buurtschap Herxen, verlegt project IJsselwerken de dijk zo’n 300 meter landinwaarts over een lengte van 1 kilometer. De bestaande dijk wordt verlaagd, waardoor ruimte ontstaat voor nieuwe riviernatuur en ruimte voor de rivier ontstaat. Ook voor de KRW worden hier maatregelen gerealiseerd. Zo komt er een natuurgeul, en krijgt de oude dijk een vispassage. Door de dijkverlegging ontstond de mogelijkheid om verschillende opgaven vanuit KRW, PAGW, Natura2000, RvdR2.0 en hoogwaterbescherming te realiseren. Om tot één totaalplan te komen was besloten om de realisatie hiervan in één hand te leggen: bij de dijkversterking. Het resultaat is een verlegde dijk met daarbij een geul, een vispassage en een poel voor de KRW, met daarbij natte graslanden ten behoeve van het porseleinhoen voor de PAGW in één keer goed aangelegd. “Anders sluit het nooit goed op elkaar aan, en krijg je van twee kanten de rekening.” Voor Rogier het bewijs dat samenbrengen loont.
Kaart van het gebied de Paddenpol waar de opgaven voor hoogwaterbescherming en KRW worden gecombineerd
De natuur als bondgenoot van de dijk
Ook bij het vervangen van de dijkbekleding van grote delen van de IJsseldijk tussen Zwolle en Olst door IJsselwerken is naar de natuur gekeken: vrijwel overal waar het vervangen van de dijkbekleding nodig is, is gekozen voor een soortenrijke begroeiing in plaats van een traditioneel dijkgrasmengsel. Dit wordt niet rechtstreeks op de nieuwe kleilaag aangebracht: op grote delen komt eerst een dikke leeflaag, die belangrijk is voor de huidige dijkflora. Zo zorgt IJsselwerken dat de kenmerkende bloemrijke IJsseldijk na versterking weer terugkomt.
Uiteindelijk wint de rivier
Twee losse opgaven, twee opdrachtgevers, en toch groeit het resultaat steeds meer samen naar iets beters: minder hinder voor de omgeving, specialisten die van elkaars kennis profiteren, en op plekken waar het raakvlak groot genoeg is, werk dat in één keer goed wordt aangelegd. “Als je als twee partijen op elkaar aangewezen bent, ga er dan open in. Begin met vertrouwen. Dan kom je een heel eind.”
Over een aantal jaar moet dit stuk van de IJssel er niet alleen veiliger, maar ook completer bij liggen: een dijk die aan de nieuwe normen voldoet, met meer ruimte voor riviernatuur.