Bekijk hier het Voorlopig Ontwerp

Samen de riviernatuur verbeteren in de Hoenwaard 

De Hoenwaard ligt aan de linkeroever van de IJssel in de gemeente Heerde en gemeente Hattem, in de provincie Gelderland. De uiterwaard wordt grotendeels gebruikt voor agrarische doeleinden. Ook is het gebied onderdeel van het Natura 2000-gebied Rijntakken, Natuurnetwerk Nederland (NNN) en het Gelders Natuurnetwerk (GNN).

Deze projectpagina gaat over het aanleggen van natuurvriendelijke oevers langs de IJssel tussen de veerpont ’t Kleine Veer en de grens tussen de gemeenten Heerde en Olst-Wijhe. In het uiterwaardengebied van de Hoenwaard wordt ook de KRW-maatregel Kanonsgeul aangelegd. Meer informatie hierover kunt u vinden op de volgende pagina: Hoenwaard - Kanonsgeul 

Waarom 

De ecologische waterkwaliteit van de IJssel is de laatste eeuwen verslechterd door menselijk ingrijpen, voor onder andere veiligheid en scheepsvaart. Plant- en diersoorten verminderden in aantallen of verdwenen, waardoor de biodiversiteit afnam. Daarom onderzoekt Rijkswaterstaat vanuit het programma Kaderrichtlijn Water (KRW) de mogelijkheden om nieuw leefgebied voor waterplanten en -dieren te creëren. Het doel daarvan is om de ecologische waterkwaliteit van de IJssel te verbeteren. Eén van deze maatregelen wordt in de Hoenwaard uitgevoerd. 

Hoe 

In de Hoenwaard worden twee trajecten natuurvriendelijke oever aangelegd. Samen hebben deze een totale lengte van 4.100 meter. Een natuurvriendelijke oever ziet eruit als een oever waar geen menselijke ingrepen zijn geweest. Deze oevers kenmerken zich door een geleidelijke overgang tussen land en water. Rijkswaterstaat realiseert de natuurvriendelijke oever door de huidige stenen oeverbescherming tot een bepaalde diepte te verwijderen. Tussen sommige kribben worden alleen de stenen verwijderd en tussen sommige kribben wordt de oever ook afgegraven zodat deze flauwer wordt (talud van 1 op 7). Bij beiden worden natuurlijke processen, zoals erosie en aanzanding weer mogelijk. Bij erosie spoelt stromend water grond weg van de oever. Bij aanzanding spoelt grond aan op de oever. De hoeveelheid erosie en aanzanding is afhankelijk van golven, wind en de stroomsnelheid van de IJssel. Om het achterliggend gebied te beschermen, mag de oever niet verder eroderen dan een bepaalde grens. Deze grens heet de erosielimietlijn en ligt bij een talud van 1 op 11. Als de oever toch verder erodeert dan de erosielimietlijn, herstelt Rijkswaterstaat de oever door zand bij te storten.

De bestaande kribben worden landinwaarts verlengt, zodat er geen water achterlangs de kribben kan stromen. Bij traject 1 plaatsen we in 5 kribvakken dode bomen in het water (rivierhout). Bij traject 2 plaatsen we één dode boom in het water. Er worden geen dode bomen geplaatst bij visoevers, zodat hier gevist kan blijven worden. Dode bomen onder water zijn een goede leefomgeving voor waterplanten en –dieren. Deze leggen we vast met een anker zodat ze zich niet meer kunnen verplaatsen. De takken kunnen wel boven water uitsteken.

Door de aanleg van deze natuurvriendelijke oevers ontstaat leefgebied voor vissen, macrofauna en waterplanten. De oevers zijn vooral interessant voor vissoorten die graag in stromend water leven zoals de winde, serpeling, kopvoorn en barbeel. 

Via de knop “Bekijk hier het Voorlopig Ontwerp” kunt u een versimpelde versie van het ontwerp bekijken. Meer algemene informatie over natuurvriendelijke oevers en rivierhout vindt u in het blauwe kader “maatregelen”.

Planning 

Rijkswaterstaat werkt de komende tijd aan het verbeteren van de Hoenwaard. Het Voorlopig Ontwerp is afgerond, we zetten nu de laatste stappen voor de vergunningaanvraag. De officiële plannen, zoals het ter inzage liggen van de vergunningen, delen we op deze webpagina zodra deze bekend zijn.

De aanleg van de natuurvriendelijke oever in de Hoenwaard wordt gerealiseerd door de aannemerscombinatie DijkAlliantie. Deze combinatie bestaat uit Dura Vermeer, Ploegam en GMB.

Procedures en vergunningen

Voordat het project kan worden uitgevoerd, moet de minister van Infrastructuur en Waterstaat een projectbesluit nemen en moeten de benodigde vergunningen worden aangevraagd en verleend. Wanneer officiële stukken beschikbaar zijn, publiceren de betrokken overheden hierover informatie via de betreffende gemeente of gemeenten, het betrokken waterschap en via de gebruikelijke kanalen, zoals Officiële Bekendmakingen en Platform Participatie. In die periode is het mogelijk om op de plannen te reageren.

Contact

Wilt u meer weten over het project? U kunt ons bereiken via het contactformulier.

Wilt u op de hoogte blijven van projecten langs de IJssel, Waal, Nederrijn en Lek? Abonneer u dan op de nieuwsbrief Samenwerken aan riviernatuur Oost-Nederland.