De zeven stuwen in de Maas zijn al zo’n 100 jaar belangrijk voor de scheepvaart en het waterbeheer. Voor het waterleven vormen ze echter een harde barrière. Vissen kunnen er niet zonder hulp voorbijkomen.
Bij elke stuw ligt daarom een vistrap, specifiek bedoeld voor de stroomopwaartse migratie. Deze vistrappen krijgen allemaal een opknapbeurt. Bij sommige is slechts beperkt onderhoud nodig, terwijl elders wat meer werk aan de winkel is. Zoals het vervangen van de bekkens en het inlaatwerk, wat bij de vistrappen van stuwen Linne en Lith gaat gebeuren.
Nieuwbouw vistrap bij stuw Lith
Bij stuw Lith hebben de landinwaarts trekkende vissen in bepaalde omstandigheden moeite de ingang van de huidige vistrap te vinden. Ze hebben hier baat bij een extra vistrap tussen de stuw en de sluis, zodat ze het hele jaar door verzekerd zijn van een goede passage. Vandaar dat ook de aanleg van een nieuwe vispassage in dit contract is opgenomen.
Achtste realisatiecontract
Het gaat hier om het achtste realisatiecontract van Rijkswaterstaat voor het ecologisch herstel van de Maas vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW), daarom KRW8 genoemd. Het is een zogenoemd Design & Construct-contract (D&C). De contractwaarde is 13 miljoen euro.
Bij de aanbesteding gaf Rijkswaterstaat onder meer prioriteit aan het beperken van de ecologische impact. Daarnaast moest de uitvoerende partij ervaring hebben met de aanleg van vispassages of vergelijkbare waterbouwkundige werken. Net als ervaring met fluctuerende afvoersituaties in rivieren. Ploegam voldeed hieraan en had de inschrijving met de beste prijs-kwaliteitverhouding.
Verbeteren ecologische waterkwaliteit
Chiel Lauwerijssen, programmamanager KRW Maas en Maaswerken Rijkswaterstaat: “Met ons programma Kaderrichtlijn Water Maas verbeteren we de leefgebieden van waterplanten en -dieren in de Maas en daarmee verbeteren we de ecologische waterkwaliteit. Om deze nieuwe gebieden te bereiken, komen vissen verschillende barrières tegen zoals de Maasstuwen. De zeven vistrappen die daar al langs liggen vormen een cruciale schakel die we nu gaan verbeteren; zo kunnen de vissen hun route stroomopwaarts beter afleggen. En de nieuwe vistrap bij Lith draagt daar zeker ook een steentje aan bij, zo geldt ook voor de vissen van A naar Beter!’’
Roy Visser, projectmanager Ploegam: “We zijn erg verheugd om te vernemen dat Rijkswaterstaat het werk KRW8 aan ons heeft gegund. Vanaf begin 2027 vindt er onderhoud plaats aan 7 bestaande vispassages en wordt er één nieuwe vispassage in Lith gerealiseerd. Ploegam is veiligheidstrede 5 gecertificeerd van de SCL. Vanuit dit gedachtegoed zijn er in de tenderfase al strategische keuzes gemaakt om onveilige situaties te voorkomen. Een strakke maar realistische planning voor zowel de voorbereiding als realisatie, leidt ertoe dat het werk uiterlijk eind 2027 gereed is. We voeren dit werk samen met Dura Vermeer uit. We wachten niet tot na de bouwvak, maar gaan direct aan de gang!”
Kaderrichtlijn Water
Rijkswaterstaat werkt aan het ecologisch herstel van rijkswateren vanuit de Kaderrichtlijn Water. Die heeft als doel al het oppervlaktewater in Europa te verbeteren en beschermen. Onderdeel daarvan is dat ook grote rivieren als de Maas een geschikt leefgebied moeten bieden voor de waterplanten en -dieren die er thuishoren. Het verbeteren van de vismigratie valt ook onder die doelstelling.
Zo werken de vistrappen
Onderstaande animatie (video) laat in twee minuten zien waarom vistrappen, en ook nevengeulen, rond de stuwen in de Maas belangrijk zijn voor de waterplanten en -dieren die in de rivier thuishoren. Klik op het plaatje en de video start vanzelf.
