Uiterwaarden Wamel, Dreumel en Heerewaarden

Veelgestelde vragen

1. Wat houdt het project in? 
2. Is het een nieuw project?
3. Waarom moet er nieuwe natuur worden ontwikkeld?

4. Draagt het project bij aan hoogwaterveiligheid?
5. Wat is de status van het project?
6. Hoe zit het met een eventuele beperkte verondieping van de Vonkerplas?
7. Hoe ziet de planning eruit?
8. Van wie is de grond die moet worden ingericht en beheerd?
9. Blijven er gronden in agrarisch gebruik en welke gronden?
10. Hoe is het beheer geregeld?
11. Blijft het gebied en de Waaloever na de herinrichting ook bereikbaar?
12. Hoe wordt omgegaan met recreatie in het nieuwe ontwerp?

13. Krijgen we meer kwel of juist verdroging in de gebieden achter de dijk?

1. Wat houdt het project in?

Sinds eind 2016 werken de Provincie Gelderland, Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer samen aan een plan voor natuurontwikkeling in de uiterwaarden van Wamel, Dreumel en Heerewaarden. Hier willen we een waardevol natuurgebied realiseren waar mensen, dieren en planten zich thuis voelen. De nieuwe natuur is aantrekkelijk voor verschillende vissoorten, broedvogels en bijzondere diersoorten zoals de kamsalamander en de bever.

Ook inwoners van het gebied profiteren van de nieuwe natuur. Het gebied moet toegankelijk zijn voor recreanten zoals wandelaars en sportvissers. In het plan houden we rekening met landbouw en scheepvaart. De veiligheid van het gebied bij hoogwater blijft gelijk.

We werken nauw samen met de gemeenten West Maas en Waal en Maasdriel en het Waterschap Rivierenland. De Waal en de uiterwaarden als schoon en gezond leefgebied waar mensen, dieren en planten zich thuis voelen. Dat is waar provincie Gelderland, Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer samen aan werken.

We leggen een meestromende nevengeul en strangen aan om de visstand te verbeteren. We geven ooibos (waar dat bij hoogwater niet voor opstuwing zorgt) en andere riviergebonden natuur meer ruimte zodat broedvogels en bijzondere diersoorten zoals de kamsalamander en de bever een beter leefgebied krijgen. Een rijke natuur in de uiterwaarden bij Wamel, Dreumel en Heerenwaarden draagt bij aan het welzijn van de inwoners.

Door langs de Waal verschillende uiterwaarden te verbinden in een Natuurnetwerk maken we ons sterk voor de bescherming van dieren en planten.

Terug naar overzicht

2. Is het een nieuw project?

De oorspronkelijke plannen voor de herinrichting van deze Uiterwaarden stammen al uit de jaren ’90, onder meer vanuit de doelstellingen voor de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en die van de Nadere Uitwerking Rivierengebied (NURG). Dit is meegenomen in het ruilplan van landinrichtingsproject Land van Maas en Waal in de afgelopen jaren. Afgelopen jaren was er geen organisatie die de planvorming en realisatie kon oppakken. Gelijktijdig groeide het inzicht bij Rijkswaterstaat, de Provincie en Staatsbosbeheer dat zij in hetzelfde gebied natuur willen ontwikkelen en daarom werd een gezamenlijk project gestart.

Terug naar overzicht

3. Waarom moet er nieuwe natuur ontwikkeld worden?

Voor planten en dieren is het belangrijk dat er aaneengesloten grote natuurgebieden zijn. Door natuur te ontwikkelen in deze uiterwaarden ontstaat een langgerekte structuur van natuurgebieden, het Nationale Natuurnetwerk (voormalige Ecologische Hoofdstructuur). Ook geven we uitvoering aan de Natura2000- regelgeving voor de bescherming van diersoorten. Het project draagt daarnaast bij aan het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit, een doel uit de Europese Kaderrichtlijn Water. Daarin zijn afspraken gemaakt die ervoor moeten zorgen dat uiterlijk in 2027 het water in alle Europese landen voldoende schoon en gezond moet zijn.

Terug naar overzicht

4. Draagt het project bij aan hoogwaterveiligheid?

Waterstandverlaging is geen doel van dit project. Het doel is natuurontwikkeling. De combinatie van geulen en strangen maakt natuurontwikkeling in de uiterwaarden mogelijk. Vaak zal dit natuurlijk grasland zijn. De smalle uiterwaarden bieden fysiek geen ruimte om de gewenste natuurontwikkeling van (beperkte) mogelijkheden voor ruigte en ooibos met meer afvoer van water te combineren. Er zal dus ondanks het graven van geulen netto geen waterstandsdalend effect zijn. Andersom mag er absoluut ook geen waterstandsverhogend effect zijn. Daar zijn we heel strikt in.

Terug naar overzicht

5. Wat is de status van het project?

Het projectteam van UWDH heeft de afgelopen tijd een voorkeursalternatief uitgewerkt voor natuurontwikkeling in de uiterwaarden van Wamel, Dreumel en Heerewaarden. In juli is de bestuurlijke begeleidingsgroep van UWDH bijgepraat over de stand van zaken van deze voorkeursvariant.

De voorgestelde maatregelen waarmee het bestuur akkoord is gegaan, betreffen de aanleg van een meestromende nevengeul en een viertal strangen. Het natuurbeheer zal via begrazing en maaien plaatsvinden. Dit is afhankelijk van het type natuurdoel. Er is niet gekozen voor begrazing in de zomer én winter, het zogenaamde jaarrondbegrazing, omdat de deelgebieden hiervoor niet groot genoeg zijn.

Een eventuele beperkte opvulling van de Vonkerplas wordt onderzocht (zie vraag 6).

Terug naar overzicht

6. Hoe zit het met een eventuele beperkte verondieping van de Vonkerplas?

Vooralsnog is een beperkte verondieping van de Vonkerplas niet het uitgangspunt. Indien uit onderzoek blijkt dat verondieping tot een duidelijke ecologische meerwaarde leidt, zal een besluit hierover worden genomen. Uiteraard dient de kwaliteit van de toe te passen grond goed te zijn.  In overleg met het Burgercollectief Dreumelse Waard en Boomgroep Wamel wordt afgestemd over een uit te voeren onderzoek met betrekking tot de beoogde doelen en mogelijke effecten. Naar verwachting zal het onderzoek zeker tot eind 2021 duren. 

Terug naar overzicht

7. Hoe ziet de planning eruit?

.

8. Van wie is de grond die moet worden ingericht en beheerd?

De grond is eigendom van de verschillende overheidspartijen: Rijkswaterstaat, de overheid en Staatsbosbeheer.

Terug naar overzicht

9. Blijven er gronden in agrarisch gebruik en welke gronden?

Ja, buiten het projectgebied zijn gronden die in eigendom zijn van agrariërs. Deze gronden liggen in de uiterwaarden tussen de zomerkade en de winterdijk. Dit is met name een groot gebied bij Wamel en een kleiner gebied bij Heerewaarden.

Terug naar overzicht

10. Hoe is het beheer geregeld?

Staatsbosbeheer voert het beheer uit op haar eigendommen. Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat maken in een beheer- en onderhoudsplan afspraken voor gezamenlijk beheer op de Staatsgronden. Ze doen dit voor beter samenhangend beheer en toezicht in de uiterwaarde.

Hoe dit beheer wordt uitgevoerd hangt af van de natuurdoelen. Ook het onderhoud van geulen en strangen wordt in het beheer- en onderhoudsplan opgenomen. Het natuurbeheer zal via begrazing en maaien plaatsvinden, afhankelijk van het natuurdoel. Er is niet gekozen voor begrazing in de zomer én winter, de zogenaamde jaarrondbegrazing, omdat de deelgebieden hiervoor niet groot genoeg zijn.

Terug naar overzicht

11. Blijven het gebied en de Waaloever na de herinrichting ook bereikbaar?

Waar bezoekers straks terecht kunnen, is afhankelijk van waar we de leefgebieden van bijzondere planten en dieren voor ogen hebben en hoe gevoelig die zijn voor verstoringen. De toekomstige strangen en geul kunnen de bereikbaarheid van delen van de uiterwaarden ook beïnvloeden.

De bereikbaarheid voor bewoners zal waarschijnlijk gelijkwaardig zijn aan de huidige situatie. In het ontwerp zal dit verder uitgewerkt worden.

Terug naar overzicht

12. Hoe wordt omgegaan met recreatie in het nieuwe ontwerp?

Recreatie is een belangrijk onderdeel van de plannen die wij voor het gebied uitwerken. We willen graag dat bezoekers het gebied op en top kunnen beleven. In het ontwerp houden we daarom rekening met vormen van recreatie zoals  struinen en vissen.

Terug naar overzicht

13. Krijgen we meer kwel of juist verdroging in de gebieden achter de dijk?

Met het waterschap is overeengekomen dat onze ingrepen niet mogen leiden tot meer kwelwater of juist verdroging binnendijks.  

Terug naar overzicht

Cookie-instellingen