Oever Brandt visvijver

Kaderrichtlijn Water

Bij deze maatregel wordt de Maasoever ten noorden van Stevensweerd rond de kop van de plas/visvijver Brandt ‘ontsteend’ voor een natuurlijkere overgang van water naar land. Dit gebeurt over een lengte van 850 meter.

Dit is onderdeel van een groter ecologisch herstel­programma voor de Maas vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De biodiversiteit in en langs de rivier is de afgelopen 150 jaar achteruitgegaan door allerlei menselijke ingrepen als het vastleggen van de oevers, plaatsen van stuwen en afsnijden van meanders en geulen.

Veel van de oorspronkelijke planten en dieren die thuishoren in het riviersysteem zijn mede daardoor verdwenen of komen nog maar in kleine aantallen voor. Daarom werkt Rijkswaterstaat Zuid-Nederland al geruime tijd aan ecologisch herstel. Dat gebeurt bijvoorbeeld door oevers en beekmondingen natuurvriendelijker in te richten en verschillende soorten geulen aan te leggen.

In de gemeente Maasgouw zijn eerder al KRW-maatregelen uitgevoerd. Zoals de vispassage ‘Verlengde Oude Maas’ in 2022, onder leiding van het waterschap Limburg en in samenwerking met Natuurmonumenten. In datzelfde jaar werd ook de natuurvriendelijke oever Koningssteen opgeleverd. Bij de aanstaande plannen in deze regio gaat het nu om vijf locaties bij Ohé en Laak en Stevensweert.
 

Besluitvorming

Wat er precies gaat gebeuren, staat beschreven in het Projectbesluit volgens de Omgevingswet. Dit is definitief vastgesteld, gepubliceerd in de Staatscourant en lag ter inzage van 28 mei tot en met 8 juli 2025. In die periode was het mogelijk beroep in te stellen tegen het besluit.

Onder ditzelfde Projectbesluit vallen behalve Oever Brandt visvijver nog zes andere KRW-maatregelen, gelegen in de noordelijke Grensmaas en zuidelijke Zandmaas. Zie onderstaand kaartje.

Eerder lag het Ontwerp-Projectbesluit ter inzage van 28 januari tot en met 10 maart 2025. In die periode kon iedereen reageren op de plannen door een zogenoemde zienswijze in te dienen. Er zijn in totaal twaalf zienswijzen ingediend. In de reactienota staat hoe die zijn verwerkt. De reactienota is een bijlage bij het definitieve Projectbesluit.

Verdere stappen

Voor de uitvoering is in maart 2026 de Combinatie Ploegam, GMB en Dura Vermeer als aannemer geselecteerd. Zij gaan een pakket aan KRW-maatregelen realiseren langs noordelijke Grensmaas, Zandmaas, Benedenmaas en Bergsche Maas, waaronder deelproject 7. Lees meer hierover in het nieuwsbericht Opdracht voor uitvoering 15 ecologische herstelmaatregelen langs de Maas verstrekt. De maatregelen moeten uiterlijk eind december 2027 zijn uitgevoerd.  

Op dit moment is de aannemer bezig de uitvoering voor te bereiden. Als bekend is wanneer het werk voor Oever Brandt visvijver buiten gaat beginnen, informeert Rijkswaterstaat de omgeving daarover. Dat gebeurt onder meer via deze website.

Onderstaand schema geeft een overzicht van de verschillende stappen in de besluitvorming en doorkijk naar de uitvoeringsfase.

Maatregelgebied 

Dit projectgebied bevindt zich in de gemeente Maasgouw tussen de uitstroom van de Huyskensplas en de uitstroom van de Oude Maas. 

Het ontwerp 

De stenen oeverbekleding zal tussen rivierkilometer 63.5-64.0 (450 meter) en 64.4-64.8 (400 meter) tot onder de waterlijn worden verwijderd. De duiker in het benedenstroomse deel wordt daarbij weggehaald, net als enkele bomen die zich in het maatregelgebied bevinden. Het bosje langs de westzijde van plas Brandt heeft een beschermde status vanuit de Natura 2000-wetgeving. Daar worden geen stenen langs de Maas weggehaald.

Natuurlijke rivierprocessen als afkalving en aanzanding krijgen na het ontstenen weer zoveel mogelijk de ruimte om een geleidelijke overgang van water naar land te vormen.

De rivierstrandjes van vroeger komen gedeeltelijk terug. Zo zagen de oevers van de Maas eruit voordat de mens de rivier in een vast keurslijf plaatste. Vissen en allerlei waterdiertjes gedijen beter in ondiepe oeverzones dan in het diepe midden van de rivier. Als er eenmaal strandjes zijn gevormd, neemt de snelheid van de afkalving af.

Gecontroleerde afkalving

Om ervoor te zorgen dat de afkalving in de lengterichting niet verder gaat dan gewenst, wordt aan beide uiteinden van de ontsteende oeverstukken een speciale beschermlaag ingebouwd, een zogeheten falling apron. Dat is een smalle sleuf die haaks op de rivier wordt gegraven en wordt gevuld met keien.

Vanaf het moment dat de afkalving dat punt bereikt, spoelen de keien vrij, waardoor verdere zijwaartse erosie langs de Maasoever wordt gestopt. De constructie steekt niet boven het maaiveld uit en krijgt een afdeklaag van grond.

Ook wordt op enkele plekken waar de stenen zijn weggehaald, de oevergrond preventief afgegraven en afgevoerd. Daarmee wil Rijkswaterstaat eventuele hinder voor scheepvaart door aanzanding voorkomen.

Afstemming

De plannen voor de maatregel Oever Brandt visvijver zijn afgestemd met Natuurmonumenten, de gemeente Maasgouw en Waterschap Limburg. Ook zijn bij particuliere grondeigenaren en andere direct belanghebbenden relevante aandachtspunten opgehaald, waar zo goed mogelijk rekening mee is gehouden in het ontwerp. De huidige struinroutes voor wandelaars blijven bijvoorbeeld voor het grootste deel intact.

Meer weten of vragen?

Voor inhoudelijke vragen over de maatregel Oever Brandt visvijver kunt u contact opnemen met Rijkswaterstaat. 

Meer algemene informatie over de maatregelen van Rijkswaterstaat voor ecologisch herstel van de Maas is te vinden op www.rijkswaterstaat.nl/maasoevers, via de nieuwsbrief en in deze brochure.