Samen vergroten we de natuurwaarden in de uiterwaarden

Aan de IJssel in het gebied tussen Brummen en Zutphen ligt Cortenoever. Dit nu al bijzondere uiterwaardengebied kan door verschillende maatregelen aan de riviernatuur een nog duurzamere leefomgeving worden voor mens, dier en plant. Met meer ruimte in de uiterwaarden, uitbreiding van bloemrijk grasland en extra hardhoutooibos.

Aanleiding zijn de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en de Natura 2000-doelen. De afgelopen jaren is de natuurlijke stroming van rivieren op veel plekken veranderd. Dat geldt ook voor de IJssel. Hierdoor is de biodiversiteit afgenomen. De komende jaren herstellen en versterken we de levende riviernatuur. Het Gelderse natuurnetwerk verbindt en versterkt natuurgebieden. De provincie werkt hiervoor samen met partners aan beheer en aanleg van nieuwe natuur en het versterken van bestaande natuur. In Cortenoever wordt het beheer van agrarische percelen omgevormd naar natuurpercelen.

Meer natuur met meer bewoners

De IJssel kent bij Cortenoever kronkelwaardgeulen: laagtes in een uiterwaard, in de binnenbocht van een sterk gekromde rivier. Deze zijn van oorsprong aanwezig, maar zijn langzaam dichtgeslibd en staan daardoor grotendeels droog. We verdiepen deze zodat er bij hoogwater in de IJssel meer water in de uiterwaarden kan stromen en het water er langer kan blijven staan. Bij het graven wordt het reliëf van de oude stroomgeul van de IJssel in de ondergrond gevolgd. Vissoorten die houden van begroeide wateren, zoals de bittervoorn zullen hiervan profiteren. Ook libellen en amfibieën vinden een geschikt leefgebied bij de opnieuw verdiepte geulen. In het riviergebied komt het nauwelijks meer voor dat graslanden tot ver in het voorjaar onder water staan. Vogels zoals de watersnip en porseleinhoen profiteren van de natte omstandigheden in het broedseizoen.

Er ligt een smalle bosstrook bij de uiterwaarden die we aan de westkant uitbreiden. Dat doen we met afwisselend hardhoutooibos met eiken, een essen-iepenbos en in de lagere delen een zachthoutooibos (wilgenbos). Het doel is om een grotere boskern te ontwikkelen, een zeldzaamheid in de uiterwaarden. We verwachten dat plantensoorten uit het bosje Heyendal uitbreiden naar het nieuwe bosperceel. Dat zijn soorten zoals bosereprijs en slanke sleutelbloem. Het bos en de omgeving worden interessant voor de zeearend en de specht. We planten het bos aan op zo’n manier dat het bij hoogwater geen opstuwing veroorzaakt. In het zuidelijke deel van de uiterwaarden, de Batterij, wordt ook grond afgegraven om water langer vast te houden en een paaigebied te vormen voor vissen. Om de grondwaterstanden in het gebied te kunnen beheren, herstellen we bestaande duikers. Met een duiker bedoelen we een buis die twee watergangen met hetzelfde waterpeil verbindt.

Al deze vergrote natuurwaarden dragen bij aan Europese richtlijnen en provinciaal beleid voor natuurbescherming en schoon en gezond water.

Struinen door de uiterwaarden

Veel wandelaars en natuurliefhebbers weten het gebied te vinden. Zij blijven welkom en kunnen genieten van de rijke natuur. Er is een fietspad op de oude dijk dat intact blijft. De bestaande struinroutes behouden we ook. In verband met de veiligheid gaan deze tijdens het werk wel dicht.

Hier gaan we mee aan de slag 

In Cortenoever zijn we op drie locaties bezig om de natuurwaarden te vergroten. Op deze situatiekaart ziet u welke locaties dit zijn.

Locatie 1 zijn de uiterwaarden bij de Batterij. Hier zijn enkele lage delen die we verder verlagen. Daardoor blijft het water er na hoogwater langer in staan. Er ontstaat een gebied waar vissen kunnen paaien. Verder is het belangrijk dat grasland bij de rivier zo nu en dan onder water staat. Vogels zoals watersnip en porseleinhoen profiteren van de natte omstandigheden in het broedseizoen.

Locatie 2 is de smalle bosstrook die er al ligt. Aan de westkant breiden we dit bos uit met afwisselend hardhoutooibos met eiken en een essen-iepenbos. In de lagere delen planten we wilgen voor een zachthoutooibos. Dit compenseert de bomen die op locatie 3 verdwijnen vanwege het uitgraven van de kronkelwaardgeulen. Een grotere boskern zoals hier ontstaat, is zeldzaam in de uiterwaarden.

Locatie 3 tot slot zijn de eerdergenoemde kronkelgeulen. Deze oude stroomgeulen zijn langzaam dichtgeslibd en staan daardoor grotendeels droog. In een deel van de geulen komt weer water te staan. We volgen bij het graven het reliëf van de oude stroomgeul van de IJssel. Vissoorten die houden van begroeide wateren, profiteren hiervan. Ook voor libellen en amfibieën zijn de opnieuw verdiepte geulen een geschikt leefgebied.

Wat merkt de omgeving ervan?

In het plan is zo goed mogelijk rekening gehouden met de belangen van bewoners, agrariërs en scheepvaart. Bewoners worden goed geïnformeerd over de uitvoering van de werkzaamheden. Eventuele knelpunten en overlast bespreken we en lossen we op.

Er worden rijplaten gelegd en machines aangevoerd. De aan- en afvoer van grond gaat via het water. Daarvoor leggen we twee loswallen aan. Tijdens de uitvoering rijden er vrachtwagens met af te voeren grond door de uiterwaarden naar deze loswallen.

Met de maatregelen proberen we het water in de uiterwaard langer vast te houden met name in droge periodes. Daar profiteert de natuur van.

Maatregelen

 

Wetlands creëren

Door de aanleg van dijken en intensief gebruik van de uiterwaarden is veel van de dynamiek langs de waterkant verdwenen. Zo kan de rivier niet meer regelmatig buiten zijn oevers  treden. De karakteristieke wetlands zijn hierdoor op veel plekken verdwenen. Door de uiterwaarden te verlagen, geven we het water – en daarmee veel dieren en planten – weer de ruimte en brengen we wetlands terug.
Lees meer

 Ooibos aanleggen

Het aanleggen van ooibos is een Natura2000 maatregel van de provincie Gelderland.

 

 

 

 

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.